Steun

Abdij Roosenberg

Agenda

07/12/13 - Van logos tot het plastisch getal

Dom Hans van der Laan, geboren te Leiden (1904) en gestorven in Mamelis (1991), was een Nederlandse benedictijner monnik die direct na de tweede wereldoorlog de lessen architectuur in het Kruithuis in ’s Hertogenbosch verzorgde. Van der Laan zou het grootste gedeelte van zijn leven een theoreticus blijven. Hierdoor ontwierp hij slechts een zevental gebouwen waarvan drie in Waasmunster.

Dom Van der Laan was op zoek naar een driedimensionale uitbreiding van de gulden snede die vooral een tweedimensionale opdeling van een vlakke constructie bewerkstelligt. Hij wou echter in de drie richtingen op een harmonieuze wijze werken. De grondslag voor zijn architectuurtheorie was een maten¬stelsel dat gebaseerd is op universele wetten van de menselij¬ke waar¬neming. Zijn basisverhoudingen 3:4 en 1:7 worden bepaald als onder – en bovengrens van de menselijke capaciteit om driedimensionale objecten van elkaar te kunnen onderscheiden. Deze getallen zijn niet willekeurig genomen maar komen alle vier voor in de rij van Padovan waarvan de limiet van de verhouding van twee opeenvolgende getallen juist het plastisch getal is. De ontdekking van het plastisch getal maakt een driedimensionale aanpak mogelijk.

Voor Van der Laan was het duidelijk dat in zijn architectonische ruimte de wanddikte als kleinste maat optreedt en dat de ordonnantie (de kwantiteit) de dispositie (kwaliteit) moest voltooien: ‘omdat de ervaring door waarneming en beide samen door de kennis worden geleid.’ Het verstandelijk waarnemen van de grootte was voor Van der Laan belangrijker dan het zintuiglijk waarnemen van de vorm en het lichamelijk ervaren van de ruimte. Voor Van der Laan kon de volledige ordonnantie pas volledig tot uitdrukking komen door hét getal. Hij bouwde zijn volledig oeuvre uit rond dit plastisch getal en dit niet enkel in de architectuur maar ook in het ontwerp van vaatwerk, kleding, meubels en lettertype.

Dhr. Dendoncker (UGent – Sint-Barbaracollege) zal voor ons een voordracht geven waarin hij ons op een bevattelijke manier wegwijs zal maken in die wondere wereld van verhoudingen in het werk van Van der Laan.

Deze activiteit is voorbehouden voor leden van de Vlaamse Vereniging voor Wiskundeleraars.

In een eerste deel zal de leer der verhoudingen in een algemeen cultuurhistorisch perspectief worden geplaatst. Dhr. Dendoncker laat ons het verband zien tussen de begrippen logos bij Johannes, analogos bij Euclides, symmetrie bij Plato. Om via ‘mooie dingen behagen door het getal’ van Augustinus en het begrip ratio de stap te zetten tot de evenredigheid bij Van der Laan: ‘de gehele architectuur moet ontvankelijk gemaakt worden door een soort getal, dat niet het object is van zintuiglijke waarnemingen maar van inzicht’.

In een twee deel wordt het plastisch getal dat dus de basis vormt van de verhoudingsleer van Van der Laan met zijn verschillende drempelwaarden wiskundig toegelicht. Hierbij zal blijken dat dit getal de perfecte tegenhanger van de gulden snede is. Op het einde worden beide getallen polynomiografisch voorgesteld.

Tussen beide delen wordt een pauze voorzien waarin de zusters van de abdij ons hun heerlijk abdijbier laten proeven. Voor wie geen bier lust wordt er uiteraard ook frisdrank geschonken.

Om 17.00u volgt er een rondleiding in de abdij, uiting van expressieve architectuur gekenmerkt door vormzuiverheid, strakke ritmische ordening en lijnenspel.

Praktisch

  • Begeleiding door Jean-Marie Dendoncker
  • Gaat door op 07/12/13 van 14.30 tot 18.00 uur
  • Gaat door in Abdij Roosenberg
    Oudeheerweg-Heide 3, Waasmunster
  • Deelname in de kosten: 10 EUR ten voordele van de dakherstellingswerken van de abdij
  • via: http://vvwl.problem-solving.be/
  • Voor informatie (of inschrijven) contacteer: (Telefoon: of mail: http://vvwl.problem-solving.be/)